Dlaczego plusvalenze są tak istotne?
Skoro rozumiemy już, jak oblicza się plusvalenze, wyjaśnijmy, dlaczego mają dla klubów piłkarskich aż tak duże znaczenie. Jest tak dlatego, że operacje transferowe, oparte o wymianę zawodników, są w stanie wygenerować księgowy wzrost dochodu klubu bez rzeczywistego przepływu pieniądza między stronami transakcji.
Dla przykładu, przyjmijmy, że zawodnicy X i Y, którymi wymieniają się dwa kluby, wyceniani są na 80 milionów euro każdy. Wymiana ta będzie neutralna w sensie pieniężnym, ale oba kluby zaksięgują plusvalenzę, którą obliczą, odejmując bieżącą wartość księgową oddawanego zawodnika od kwoty 80 milionów euro, na którą został wyceniony.
Załóżmy, że wartość księgowa zawodnika X w momencie wymiany wynosi 20 milionów euro, zaś zawodnika Y – 30 milionów. W tym wypadku, obie plusvalenze wyniosą:
- X: 80 minus 20, czyli 60 milionów euro;
- Y: 80 minus 30, czyli 50 milionów euro.
To, do czego zaś nie dojdzie, to do faktycznego przepływu pieniądza – oczywiście przy założeniu, że obaj gracze wyceniani są na taką samą kwotę. Subiektywną kwestią pozostaje sama wycena, jako że wpływa na nią wiele czynników, związanych z rynkiem transferowym w konkretnym momencie.
Czym są fikcyjne plusvalenze w świecie calcio?
Plusvalenza w świecie piłki nożnej może być też fikcyjna. Nieraz nazywa się ją “dopingiem administracyjnym”, który w 2018 roku doprowadził już do procesów oraz jednego przypadku ukarania klubów: Chievo Verony i Ceseny.
Prokuratura wzięła wówczas pod lupę księgi Chievo i Ceseny z lat 2015-2018 i udowodniła, że zmagające się z istotnymi problemami finansowymi kluby „wspomogły się”, raportując fikcyjne plusvalenze, co umożliwiło im uzyskanie licencji do gry w Serie A (Chievo) i Serie B (Cesena). Kwota, o której mowa, wyniosła łącznie niemal 30 milionów euro. Do tego, Chievo ukryło owe transakcje przed COVISOC, Komisją Nadzoru Zawodowych Klubów Piłkarskich we Włoszech.
Z fikcyjną plusvalenzą mamy do czynienia wówczas, gdy klub księguje transfer/wymianę o wyższej wartości niż faktyczna, „pompując” cenę biorących w niej udział zawodników. Celem takiego działania jest doprowadzenie do sytuacji, w której różnica pomiędzy kwotą „sprzedaży” a aktualną wartością księgową graczy jest wyższa niż w rzeczywistości. To zaś pozytywnie wpływa na kondycję finansową spółki.
Często zdarza się, że w tego typu operacje zaangażowani są zawodnicy rezerwowi lub młodzi, których wartość rynkową określić jest trudniej niż w przypadku piłkarzy bardziej znanych. Tak też było we wspomnianym przypadku Chievo i Ceseny. Manewry takie nie sprawiają, że klub staje się bogatszy, pomagają jednak zamaskować ewentualne straty lub kiepską sytuację finansową.
Najwyższe plusvalenze w Serie A
Przed nastaniem ery Finansowego Fair Play oraz wybuchem kryzysu ekonomicznego, który jeszcze przed pandemią zmuszał niektórych działaczy piłkarskich to bardziej „kreatywnego” działania na mercato, opartego między innymi na wymianach zawodników, wygenerowanie wysokiej plusvalenzy było często tożsame z „rozbiciem banku” na rynku transferowym. Wystarczyło, bagatela, zainwestować w odpowiedniego gracza w odpowiednim momencie, by później drogo go sprzedać.
Wystarczy spojrzeć na poniższe przykłady, by przekonać się, o jakich kwotach mowa. Nie uwzględniają one jednak bieżącej wartości księgowej piłkarza, która nieznacznie zmieniłaby kwotę zysku.
| Paul Pogba cena zakupu: 0 mln cena sprzedaży: 105 mln klub: Juventus zysk: 105 mln | Gianluigi Buffon cena zakupu: 0 mln cena sprzedaży: 52,9 mln klub: Parma zysk: 52,9 mln |
| Dusan Vlahović cena zakupu: 3,2 mln cena sprzedaży: 81,6 mln klub: Fiorentina zysk: 78,4 mln | Hernan Crespo cena zakupu: 4,1 mln cena sprzedaży: 56,8 mln klub: Parma zysk: 52,7 mln |
| Zinedine Zidane cena zakupu: 3,5 mln cena sprzedaży: 77,5 mln klub: Juventus zysk: 74 mln | Edinson Cavani cena zakupu: 12 mln cena sprzedaży: 64,5 mln klub: Napoli zysk: 52,5 mln |
| Kakà cena zakupu: 8,5 mln cena sprzedaży: 67 mln klub: Milan zysk: 58,5 mln | Gonzalo Higuain cena zakupu: 39 mln cena sprzedaży: 90 mln klub: Napoli zysk: 51 mln |
| Alisson cena zakupu: 8 mln cena sprzedaży: 62,5 mln klub: Roma zysk: 54,4 mln | Jorginho cena zakupu: 9,5 mln cena sprzedaży: 57 mln klub: Napoli zysk: 47,5 mln |
Powyższe dotyczy w jeszcze większym stopniu wychowanków klubu, sprzedawanych następnie za astronomiczne sumy, stanowiące w całości plusvalenzę, jako że nie ma wówczas mowy o koszcie zakupu, tym samym wynosi on 0. Oto najbardziej spektakularne przykłady zarobków włoskich klubów na wychowankach.
| Gianluigi Buffon klub: Parma cena sprzedaży (zysk): 52,9 mln | Alessandro Nesta klub: Lazio cena sprzedaży (zysk): 31 mln |
| Federico Bernardeschi klub: Fiorentina cena sprzedaży (zysk): 40 mln | Antonio Cassano klub: Bari cena sprzedaży (zysk): 31 mln |
| Dejan Kulusevski klub: Atalanta cena sprzedaży (zysk): 35 mln | Keita Balde klub: Lazio cena sprzedaży (zysk): 30 mln |
| Nicolo Barella klub: Cagliari cena sprzedaży (zysk): 32,5 mln | Mario Balotelli klub: Inter cena sprzedaży (zysk): 29,5 mln |
| Alessandro Bastoni klub: Atalanta cena sprzedaży (zysk): 31,5 mln | Moise Kean klub: Juventus cena sprzedaży (zysk): 27,5 mln |




